Zagranica

W lutym pierwszy projekt Funduszu Trójmorza i zaangażowanie USA

W lutym ma zostać ogłoszona informacja o szczegółach pierwszego projektu, w który zaangażuje się Fundusz Trójmorza. Mówili o tym w Warszawie przedstawiciele banków, które zainicjowały powstanie Funduszu – Banku Gospodarstwa Krajowego oraz rumuńskiego EximBanku.Fundusz stanowi ekonomiczny wymiar Inicjatywy Trójmorza, która zrzesza 12 państw Unii Europejskich leżących w obszarze Adriatyku, Bałtyku i Morza Czarnego. Wysokość środków Funduszu Trójmorza ma wynieść od 3 do 5 miliardów euro. Jednak potrzeby nakładów na transport, energetykę i sektor cyfrowy to ponad 500 miliardów euro do 2030 roku dla całego regionu.

Prezes BGK Beata Daszyńska-Muzyczka i szefowa rady nadzorczej Funduszu powiedziała Polskiemu Radiu, że “Fundusz ma być wehikułem inwestycyjnym inspirującym do realizowania kluczowych projektów w regionie Trójmorza. Jesteśmy regionem o dużym potencjale i dobre, mądre, efektywne połączenie trzech źródeł finansowania, czyli Fundusz jako inspirator, ten 1 procent wszystkich potrzeb, fundusze publiczne przeznaczone na infrastrukturę i środki europejskie. Dzięki takiemu połączeniu i mądrej współpracy jesteśmy w stanie zaadresować te potrzeby . Za kilka tygodni mają być znane pierwsze inicjatywy, w które zaangażuje się Fundusz Trójmorza. Współpraca „zaczyna nabierać rumieńców. Są bardzo ciekawe pomysły i chyba właśnie w lutym powiemy o tej przysłowiowej pierwszej łopacie. Natomiast profesjonalne przygotowanie zarządzającego aktywami pokazuje, że dokonaliśmy dobrego wyboru. To są profesjonaliści, którzy mają ogromne doświadczenie w inwestycjach energetycznych, transportowych, cyfrowych – nie tylko w Europie, ale też na świecie

Przedstawiciele Funduszu zapewniają, że podstawowym warunkiem powstania tej inicjatywy jest zapewnienie komercyjnej perspektywy inwestycji. Corina Vulpes z zarządu Funduszu Trójmorza i dyrektor w rumuńskim EximBanku podkreślała znaczenie inwestycji prywatnych w projekty regionalne.
– Jednym z kluczowych powodów, dla których wybraliśmy międzynarodowych doradców Funduszu było ich doświadczenie w przyciąganiu środków z rynków światowych. Wciąganie inwestorów prywatnych to najważniejsza rzecz. Jako same narodowe banki promocyjne jesteśmy małymi instytucjami finansowymi. Musimy przyciągnąć prywatny kapitał do Funduszu – powiedziała Corina Vulpes. Na ten temat przedstawiciele BGK prowadzili ostatnio rozmowy z inwestorami i dużymi bankami japońskimi. Polski BGK i rumuński EximBank zapowiedziały wpłaty do Funduszu w łącznej kwocie przekraczającej 500 milionów euro. Jeszcze w tym roku ten wartość tego instrumentu ma ulec podwojeniu.

Na niedawnej konferencji ambasador USA w Polsce Georgette Mosbacher stwierdziła, że „bezpieczny, zamożny i prężny region Trójmorza jest niezbędny dla silnej i wolnej Europy”. Ale już podczas ubiegłotygodniowego szczytu w Davos szefowa placówki narzekała, że integracja nie postępuje tak sprawnie, jak to sobie wyobrażała.

Jednocześnie Kongres i rząd USA podejmują wysiłki, by wzmocnić inicjatywę Trójmorza, np. poprzez umowy dwustronnymi w sprawie technologii 5G. Z kolei przez obie izby władzy ustawodawczej przeszły dwa projekty ustaw – o ochronie bezpieczeństwa energetycznego oraz o europejskim bezpieczeństwie i dywersyfikacji. Ustawy przeszły z poparciem znakomitej większości i republikanów, i demokratów. W listopadzie 2019 r. doszła do tego rezolucja popierająca Trójmorze, której autorami byli republikański kongresmen z Illinois Adam Kinzinger oraz demokratka polskiego pochodzenia Marcy Kaptur z Ohio.

„Rosja od dawna wykorzystuje energię jako broń do wymuszania i manipulowania naszymi europejskimi sojusznikami. W związku z tym, że produkcja energii w Ameryce nadal rośnie, mamy możliwość wspierania naszych sojuszników w Europie Środkowej i Wschodniej. Inicjatywa Trójmorza wzmocni niezależność energetyczną i bezpieczeństwo infrastruktury w regionie, a także wykaże wsparcie USA w obliczu zwiększonego wpływu Rosji i Chin na te kraje. Jestem dumny, że mogłem przedstawić tę rezolucję wraz z Marcy Kaptur i pochwalam jej zaangażowanie w pomoc sojusznikom w projektach związanych z czystą energią oraz stawianiem oporu ambicjom Władimira Putina” – napisał kongresmen Kinzinger.

Politycy z USA  podkreślają jednak, iż wciąż istnieją trzy przeszkody na drodze do pomyślnego rozwoju Trójmorza:

  1. Długoterminowe kontrakty energetyczne Gazpromu mają wygasnąć w całym regionie do 2022 r. Jeżeli państwa członkowskie Inicjatywy mają zrealizować swoje cele w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, to muszą szybko rozwinąć technologię magazynowania gazu, wydajność energetyczną oraz alternatywne źródła zaopatrzenia.
  2. Finansowanie. Od listopada 2019 r. w Fundusz Inwestycyjny Inicjatywy Trójmorza zaangażowały się tylko dwa państwa, czyli Polska i Rumunia. Nie udało się uzyskać większego zainteresowania inwestorów. W rezultacie fundusz jest niedokapitalizowany: nadzoruje 500–600 mld euro, a potrzebuje co najmniej 2 bln.
  3. Poważną przeszkodę stanowi obecny kryzys UE. Istnieje znaczne zróżnicowanie między regionalnymi i ogólnoeuropejskimi poglądami na temat pilności zagrożenia, jakie stanowią chińskie plany 5G. Cele energetyczne Inicjatywy są trochę sprzeczne z rzeczywistością, skoro cały czas trwają prace nad Nord Stream 2 – mówi DGP jeden z ekspertów od energetyki, związany z Partią Demokratyczną

W USA panuje konsensus co do potencjału Trójmorza. Ale starania o pozyskanie wsparcia z Waszyngtonu muszą nastąpić szybko, zanim cały kraj odwróci wzrok, by skupić się na kampanii wyborczej. Przyszłość Inicjatywy może od tego zależeć. W styczniu Ian Brzezinski opublikował na łamach „The National Interest” tekst, w którym wzywa Donalda Trumpa do zaangażowania finansowego w Fundusz Inwestycyjny Trójmorza: „Istnieje precedens dla takiej inwestycji. To udane fundusze wspierania przedsiębiorczości, stworzone przez USA w Europie Środkowej i Wschodniej w latach 90. w celu stymulowania biznesu w nowo powstających gospodarkach rynkowych regionu. Wczesne fundusze przedsiębiorczości odzwierciedlały zaufanie USA do odbudowującego się regionu i odniosły ogromny sukces. Były one zarządzane przez komercyjnych menedżerów, którzy działali bez ingerencji politycznej, podejmując decyzje inwestycyjne oparte wyłącznie na rynku”.

***

Członkami Inicjatywy Trójmorza są Polska, Litwa, Łotwa, Estonia, Czechy, Słowacja, Węgry, Austria, Rumunia, Bułgaria, Słowenia i Chorwacja. Kraje te zamieszkuje 111 milionów osób, co stanowi 22 procent ludności całej Unii Europejskiej. Formuła współpracy została zapoczątkowana z inicjatywy prezydentów Polski i Chorwacji, Andrzeja Dudy i Kolindy Grabar-Kitarović w 2015 r.

Udostępnij przez: