Powiedzieli

Nowa strategia inwestowania Funduszu Rezerwy Demograficznej

Przygotowujemy nową strategię inwestowania Funduszu Rezerwy Demograficznej. Zakłada ona, że Fundusz będzie mógł inwestować m. in. w projekty infrastrukturalne, akcje spółek czy nieruchomości. Obecnie Fundusz Rezerwy Demograficznej nie stanowi realnego bufora systemu emerytalnego i systemu finansów publicznych, ponieważ środki lokowane są prawie w całości w obligacje skarbowe. Z jednej strony powstaje dług, a z drugiej FRD w niego inwestuje. To gra o sumie zerowej. Fundusz Rezerwy Demograficznej inwestuje bardzo pasywnie, co sprowadza się do tego, że aktywa FRD nie pracują. Równie dobrze można by zlikwidować FRD i obniżyć dług Skarbu Państwa. Zgodnie z projektem ustawy o przekształceniu OFE w IKE, to PFR TFI przejmie zarządzanie FRD, na który trafią aktywa tych uczestników OFE, którzy zadeklarują wybór ZUS. Po tej operacji, zgodnie wyliczeniami, aktywa FRD większą się z ok. 50 mld zł do 70-80 mld zł. To będzie już spora kwota, która powinna pracować i tworzyć realny bufor zarówno dla systemu emerytur jak i systemu finansów publicznych.

Aktualnie PFR przygotowuje nową strategię i plan inwestowania, który zakłada, że aktywa z funduszu rezerwy demograficznej będą inwestowanie w sposób profesjonalny i zdywersyfikowany: np. w obligacje korporacyjne, akcje, nieruchomości, czy projekty infrastrukturalne. Zaznaczył, że tak właśnie robią państwowe fundusze emerytalne i suwerenne na świecie m.in. w Australii, Kanadzie, Szwecji, czy Norwegii.

Nowa strategia musi być jednocześnie bezpieczna. Trzeba skomponować portfel inwestycyjny tak, by osiągnąć jak najwyższą stopę zwrotu przy jak założonym umiarkowanym ryzyku, biorąc pod uwagę limity, które są w projekcie ustawy. Przygotowywaną strategie musi zaakceptować zarząd ZUS, a zarządzanie aktywami funduszu rezerwy będzie pod jego ścisłą kontrolą.

FRD nie ma wpływu na wysokość emerytur, ale zwiększa bezpieczeństwo systemu. Natomiast w sytuacjach kryzysowych, jeśli wpływy do ZUS będą mniejsze np. ze względu na sytuację demograficzną, to ZUS będzie z tych środków korzystać. Będzie decyzja ZUS i rządu.

 

Fundusz Rezerwy Demograficznej został utworzony w 1998 roku. Jego celem było zwiększenie bezpieczeństwa świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego. Pełni on rolę funduszu rezerwowego dla funduszu emerytalnego wyodrębnionego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Środki z FRD mogą być lokowane: w bony, obligacje i inne papiery wartościowe SP, obligacje emitowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego, depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe, papiery wartościowe emitowane przez gminy, związki gmin, miasto stołeczne Warszawa, akcje i i obligacje zdematerializowane zgodnie z przepisami ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz obligacje emitowane przez spółki publiczne.

Procedowany obecnie w Sejmie projekt ustawy dot. przeniesienia środków z Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE) na Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) zakłada, że ok. 154 mld zł, które obecnie znajdują się w OFE zostaną przekazane na Indywidualne Konta Emerytalne, będą podlegały dziedziczeniu, a po osiągnięciu wieku emerytalnego będą mogły być wypłacone w całości bądź w ratach bez dodatkowych opłat czy podatków. Przekazanie pieniędzy z OFE do IKE nastąpi automatem. Ci, którzy nie zgodzą się na przekazanie środków z OFE na IKE będą mogli złożyć deklarację o przekazanie pieniędzy do ZUS. Uczestnicy OFE będą mieli czas na decyzję od 1 czerwca do 1 sierpnia 2020 roku. Zgodnie z projektem ustawy przekazanie środków nastąpi 27 listopada 2020 roku. Automatycznie do ZUS przekazane zostaną pieniądze zgromadzone w OFE przez osoby, które do 2 października 2021 r. osiągną wiek emerytalny.

Z tytułu przekształcenia OFE w IKE wnoszona będzie opłata odpowiadająca wartości 15 proc. aktywów netto OFE – równoważna efektywnej stopie opodatkowania emerytur wypłacanych z ZUS. Do jej zapłaty, w dwóch transzach (w 2020 i 2021 r.), będą zobowiązane specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte. Środki z tej opłaty trafią do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i mogą być przeznaczone wyłącznie na obsługę zobowiązań FUS. Pierwsza transza środków z tytułu opłaty przekształceniowej zostanie przekazana przez SFIO do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do dnia 11 grudnia 2020 roku, druga – do dnia 31 października 2021 roku. Natomiast pieniądze osób, które wybiorą ZUS trafią do Funduszu Rezerwy Demograficznej. W zarządzanie tymi środkami zostanie włączony Polski Fundusz Rozwoju SA.

Prowadzące IKE specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte, powstałe z przekształcenia OFE, będą inwestowały na rynku kapitałowym z odpowiednim określeniem poziomu ryzyka. Będzie też specjalny mechanizm przenoszenia aktywów do subfunduszu bardziej pasywnego, mniej podatnego na wahania rynku, w ciągu 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Projekt zakłada, iż środki zgromadzone na IKE będą prywatną własnością oszczędzającego i nie będą mogły stanowić przedmiotu transferu do budżetu państwa. Ustawa ma wejść w życie 1 czerwca 2020 roku.

Udostępnij przez:

Paweł Borys

Paweł Borys (ur. 1977) ekonomista. Od 2016 prezes Polskiego Funduszu Rozwoju. W l. 2010-16 dyr. zarządzający w PKO PB, W l. 2005-10 wiceprezes i prezes AKJ Capital i AKJ Investment